W marcu w Opolu gościł również, na zaproszenie miejscowego oddziału TPS, zastępca redaktora naczelnego miesięcznika " Česko - Lužický věstnik" Jaroslav Valenta, który 21 marca w Klubie Akademickim Uniwersytetu Opolskiego wygłosił odczyt pt. Česko - Lužický spolek - nowy rozdział w kontaktach czesko - serbołużyckich. Zebrana w Klubie Akademickim U. O.

Publiczność miała okazję zaznajomić się zarówno z historią jak i ze stanem obecnym działających w Czechach towarzystw prołużyckich. Prelegent szczegółowo omówił dzieje Spolku, działającego początkowo jako Spolekčesko - lužické mládeže, będący sekcją Sdruženi přátel Lužice. Od 1991 r. SČLM zaczął wydawać "Zpravozdaj Spolku česko - lužické mladádeže", który od maja 1993 r. ukazuje się pod obecnym tytułem " Česko - Luž icky věstnik", podejmując tym samym tradycję ukazującego czasopisma ukazującego się pod tym tytułem w latach 1920 - 1939 oraz 1945 - 1948. W 1993 r. SČLM usamodzielnił się, przyjmując obecnie obowiązującą nazwę oraz stając się, podobnie jak Towarzystwo polsko - Serbołużyckie, honorowym członkiem Domowiny. Obecnie Spolek liczy około 40 członków, a co ważne, średnia ich wieku nie przekracza trzydziestu lat. Jego przewodniczącym jest Richard Bigl, zaś wiceprzewodniczącym Zdeněk Valenta. Obaj z wykształcenia są nie tylko sorabistami, ale również polonistami. Miło nam było usłyszeć, że taka zbieżność zainteresowań jest na Uniwersytecie Karola bardzo częsta.

SČL aktywnie walczył w obronie zagrożonej wsi Rogow, organizując słynną już demonstrację pod niemiecką ambasadą w Pradze, skoordynowaną w czasie z manifestacją w łużyckiej miejscowości Slepo. Spolek posiada bardzo dobre kontakty z lwowskim środowiskiem sorabistycznym oraz podjął ostatnio współpracę z Czesko - Niemiecką Fundacją "Przyszłość". Z jej środków sfinansowana zostanie najbliższa publikacja Timo Me š kanka, Retrogradny słownik hornoserbskeje reče .

Bardzo interesujące były także rozważania prelegenta nad powodami skłaniającymi młodych Czechów do angażowania się w działalność prołużycką. Według Valenty zainteresowania te wypływają albo z tradycyjnego, nawiązującego do historycznego faktu przynależności Łużyc do korony św. Wacława, czeskiego romantyzmu, albo z dosyć powszechnej obecnie mody na mniejszości etniczne i kulturowe. Inspiracją bywają także, mające w Czechach ugruntowaną tradycję zainteresowania bratnimi krajami i narodami słowiańskimi, określane mianem "słowiańskiej wzajemności".

Gość z Pragi zaznajomił zebranych także z najbliższymi zamierzeniami czeskich przyjaciół "małego narodu", spośród których na czoło wybijają się akcja w obronie serbołużyckiego szkolnictwa, zamysł wskrzeszenia Společnosti přátel Lužice oraz inicjatywa Františka Vydry, zorganizowania w Pradze serbołużyckiego centrum informacyjnego.

Przy okazji pobytu Jaroslava Valenty w Opolu dyskutowano również o możliwościach współpracy. Wstępnie ustalono, że w akcję w obronie serbołużyckiego szkolnictwa włączy się także środowisko opolskie. Rzucony został również pomysł zorganizowania spotkania członków obu towarzystw, z ewentualnym udziałem strony serbołużyckiej. Tym samym symbolicznie zrealizowany by został, niestety, z przyczyn ideologicznych nie doszły do skutku, powojenny zamysł zorganizowania w 1947 r. w Cieszynie polsko - czechosłowackiej konferencji na tematy łużyckie. Po zjednoczeniu czeskich towarzystw sorabistycznych we wspomnianą Společnost přátel Lužice opolanie chętnie zgłoszą swój honorowy akces do tego stowarzyszenia.

1999-2024 © Stowarzyszenie Polsko-Serbołużyckie PROLUSATIA
ontwerp en implementering: α CMa Σείριος